Onze experts aan het woord

Je vraagt je vast ook af of je beter voor een vaste robot of een mobiele cobot gaat. Ook dat hangt af van wat je nodig hebt. Met een vaste robot ben je zeker van hoge snelheden, precisie en toptechnologie. Zijn je productiecycli en doorvoertijden kort? Dan is een vaste robot een goede keuze. Zorg wel dat je de nodige ruimte hebt. Een mobiele cobot is een gebruiksvriendelijkere robot die veilig is en daardoor perfect kan samenwerken met werknemers. De programmatie is ook eenvoudiger en de software intuïtiever. Cobots werken trager – zeker als er interactie met mensen is – maar hebben minder ruimte nodig.

Een cobot is een collaboratieve robot. Dit wil zeggen dat dit type robot tussen en samen met mensen mag werken zonder hekwerken. Deze cobots hebben extra sensoren waardoor deze stoppen als ze tegen een persoon stoten. Een gewone robot stopt niet als deze tegen een persoon stoot, hierdoor moeten robots steeds in hekwerken geplaatst worden.

Neen. Bij geen enkel project heeft een robot een persoon vervangen waardoor deze ontslagen is.
Bedrijven kiezen voor robots om met dezelfde mensen meer te kunnen doen, mede omdat die mensen moeilijk te vinden zijn.
Zo kunnen de robots de belastende taken doen en de mensen hiervan ontlasten.
Ons doel is dan ook: "Om robots en mensen samen te laten werken zodat deze mensen niet hoeven te werken als robots".

Eigenlijk niet. Als we zien dat deze robots meestal binnen 1 à 2 jaar zijn terugverdiend, dan maakt dit een zeer gunstige investering die na 10 jaar veel heeft opgebracht.

Niet altijd. Dit hangt sterk af van de cobot integrator. Een cobot stopt steeds als hij ergens tegen botst, maar daar stopt het niet. 
Stel u voor dat er een grijper wordt gebruikt met scherpe hoeken en kanten (of een mes),  dan is een cobot zeker niet meer veilig
Daarom moeten er druktesten op deze cobots worden uitgevoerd om de veiligheid ervan te bewijzen.
Jammer genoeg wordt dit weinig gedaan, vraag er steeds naar!

De beste robot voor het automatisch vullen van dozen hangt af van snelheid, flexibiliteit, producttype, doosformaat en beschikbare ruimte. Een cobot is interessant wanneer flexibiliteit en samenwerking met mensen belangrijk zijn. Een deltarobot is geschikt voor hoge snelheden en lichte producten. Een collaboratieve deltarobot combineert snelheid met toegankelijkheid. Een industriële robot is beter voor zwaardere producten of volledige lagen. Werk je altijd met dezelfde dozen en hoge volumes, dan kan ook een casepacker interessant zijn.

Automatisatie is interessant wanneer je productieproces repetitieve taken, fysieke belasting, kwaliteitsproblemen, personeelstekorten of bottlenecks bevat. Ook wanneer je meer output wil halen zonder extra medewerkers, kan automatisatie een sterke oplossing zijn. De beste start is een analyse van je productieproces: waar verlies je tijd, waar ontstaan fouten en welke taken leveren weinig meerwaarde op voor medewerkers? Op basis daarvan kan bepaald worden of een robot, cobot, visiesysteem of maatwerkoplossing zinvol is.

Automatisatie helpt productiebedrijven om sneller, constanter en efficiënter te werken. Robots en machines nemen repetitieve, zware of foutgevoelige taken over, waardoor medewerkers minder belast worden en zich kunnen richten op waardevoller werk. Automatisatie kan ook personeelstekorten opvangen, de kwaliteit verhogen, fouten verminderen en productie buiten normale werktijden mogelijk maken. Op lange termijn zorgt dat voor lagere kosten en een sterker productieproces.

Bij de keuze van een cobot kijk je naar de taak die hij moet uitvoeren, het gewicht van het product, de reikwijdte, het aantal assen, de gewenste snelheid, de omgeving en de veiligheidsvereisten. Ook mobiliteit, flexibiliteit, vocht- of stofbestendigheid en ROI spelen mee. De beste cobot bestaat niet als universele oplossing. De juiste cobot is de cobot die past bij jouw proces, jouw product en jouw productiedoelen.

Bij de aankoop van een nieuwe machine of robot vermijd je best vijf veelgemaakte fouten: starten zonder duidelijk doel, onvoldoende testen, geen ROI-berekening maken, kiezen voor verkeerde of goedkope componenten en te veel focussen op prijs in plaats van service. Een goede voorbereiding met lastenboek, testfase, rendementsberekening, betrouwbare onderdelen en sterke naservice voorkomt teleurstellingen na oplevering. Zo kies je niet alleen voor de goedkoopste machine, maar voor de oplossing die echt rendeert.

Een visiesysteem heeft extra logica aan boord om het beeld te gaan beoordelen.
Zo kunnen deze systemen bedrukkingen nalezen, kwaliteitscontrole uitvoeren of iets nameten.

Een visiesysteem verdient zichzelf terug zodra het voldoende fouten, stilstand, retours, klachten of manuele controle vermijdt. In veel productieomgevingen kan dat sneller gaan dan verwacht, zeker wanneer fouten vandaag nog visueel door operators worden gecontroleerd. Visiesystemen controleren producten 24/7 op dezelfde manier en verzamelen tegelijk waardevolle data. Daardoor verbeteren ze niet alleen de kwaliteit, maar ook de efficiëntie van het volledige productieproces.

Een gewone barcodescanner is niet meer voldoende wanneer snelheid, betrouwbaarheid en traceerbaarheid cruciaal worden. In industriële omgevingen krijg je vaak te maken met beschadigde labels, slecht geprinte codes, glanzende verpakkingen of hoge transportsnelheden. Dan heb je een slimme barcodelezer nodig die meer doet dan alleen een code scannen. Cognex DataMan-lezers herkennen codes onder moeilijke omstandigheden en helpen fouten, vertragingen en manuele tussenkomst te beperken.

Een cobot heeft hekwerk of veiligheidsscanners nodig wanneer de toepassing extra risico’s bevat. Dat kan bijvoorbeeld door een scherpe of zware grijper, een gevaarlijk product, hoge snelheid, veel beweging rond de robot of een drukke werkzone. Soms volstaat een kleine afbakening om te vermijden dat de cobot voortdurend vertraagt of stopt. In andere gevallen is volledige afscherming nodig. De juiste oplossing volgt altijd uit een risicoanalyse van de volledige toepassing.

Een cobot heeft hekwerk of veiligheidsscanners nodig wanneer de toepassing extra risico’s bevat. Dat kan bijvoorbeeld door een scherpe of zware grijper, een gevaarlijk product, hoge snelheid, veel beweging rond de robot of een drukke werkzone. Soms volstaat een kleine afbakening om te vermijden dat de cobot voortdurend vertraagt of stopt. In andere gevallen is volledige afscherming nodig. De juiste oplossing volgt altijd uit een risicoanalyse van de volledige toepassing.

De meeste cobots werken op 250-1500 mm/s. Ze vertragen automatisch bij menselijke aanwezigheid. In een vrijgegeven zone zonder mensen kunnen sommige modellen op volle snelheid draaien.

Typische herhaalbaarheid ligt tussen ±0,02 mm en ±0,05 mm - voldoende voor de meeste montage-, las- en kwaliteitscontrole-taken.

Ja. Krachtsturing (force/torque sensing) maakt het mogelijk om te schroeven, te polijsten of in te pluggen met gecontroleerde kracht. Sommige modellen hebben dit ingebouwd, bij andere is het een externe optie.

Gemiddeld 30.000-50.000 bedrijfsuren. Bij goed onderhoud halen de meeste modellen 10+ jaar.

Via een externe vision-module (2D of 3D camera) wel. Dat laat toe om willekeurig geplaatste objecten op te pakken (bin picking) of visuele kwaliteitscontrole te doen.

Bij een storing is snelle en betrouwbare service cruciaal om stilstand te beperken. Een goede machinebouwer zorgt voor bereikbare ondersteuning, duidelijke documentatie, wisselstukken en indien mogelijk remote toegang via een beveiligde VPN-verbinding. Zo kan een technicus snel meekijken in de sturing en het probleem lokaliseren. Dat bespaart tijd, verplaatsingskosten en productie-uren. Daarom stopt een goed project niet bij oplevering, maar hoort na service er ook bij.

ISO 10218-1 (robots), ISO/TS 15066 (MRC-toepassingen) en de Machinerichtlijn 2006/42/EG. Een risicobeoordeling is altijd verplicht voor ingebruikname.

Niet altijd. Na een risicobeoordeling kan samenwerking zonder hek worden toegestaan. Toch zijn cobots met hek soms zinvol wanneer de toepassing hogere snelheden vereist.

De cobot detecteert de impact via krachtsensoren en stopt onmiddellijk. De toelaatbare contactkracht is genormeerd in ISO/TS 15066 per lichaamszone.

Ja. De robot heeft CE-markering, maar de gehele cel (robot + gripper + werktafel + omgeving) moet opnieuw beoordeeld worden als machine-installatie.

Robots komen met een eigen teach pendant en software. Voor geavanceerder gebruik zijn er pakketten als URScript, ROS, PolyScope of leveranciersspecifieke SDK's.

Mobile manipulators combineren een cobot met een autonoom rijdend platform (AMR). Ze navigeren zelfstandig naar de werkplek en voeren de taak ter plaatse uit.

Een cobotinstallatie mag je pas echt collaboratief noemen wanneer de volledige toepassing veilig is ontworpen, getest en gevalideerd. Niet alleen de cobotarm telt mee, maar ook de grijper, het product, de snelheid, de bewegingen en de omgeving waarin de cobot werkt. Daarom zegt Promation: er bestaan geen collaboratieve robots, alleen collaboratieve applicaties. Een veilige cobottoepassing moet dus altijd bewezen worden met risicoanalyse, metingen, druktesten en indien nodig een onafhankelijke keuring.

Je bewijst de veiligheid van een cobotapplicatie door de volledige toepassing te beoordelen en te testen. Dat begint met een risicoanalyse van de cobot, grijper, product, snelheid, bewegingen en omgeving. Daarna worden veiligheidsmaatregelen bepaald, zoals scanners, afbakening of aangepaste snelheden. De veiligheid moet ook objectief gevalideerd worden, bijvoorbeeld met druktesten die aantonen dat de krachten binnen de toegelaten limieten blijven.

Via digitale I/O, Modbus, Profinet, EtherNet/IP of OPC-UA. De meeste cobots ondersteunen meerdere protocollen standaard.

Ja. Quick-change systemen laten toe om in seconden van gripper te wisselen. Pneumatische, elektrische en vacuüm-grippers zijn allemaal gangbaar.

Bij het kiezen van een cobot-integrator kijk je best verder dan alleen prijs of ervaring met robots. Een goede integrator denkt mee over veiligheid, kwaliteit, betrouwbaarheid, innovatie en toekomstige uitbreidingen. Belangrijk is ook dat de integrator de volledige applicatie begrijpt: robot, grijper, product, PLC-sturing, veiligheid en validatie. Bij Promation ligt de focus op oplossingen die niet alleen werken bij oplevering, maar ook veilig, schaalbaar en betrouwbaar blijven in productie.

Goed geconfigureerde cobots halen 85-95% OEE in stabiele productieomgevingen. Ombouwtijden en stilstanden voor herconfiguratie drukken dit naar beneden bij kleine series.

Ja, dat is een van de voordelen. Door taken in te programmeren als recepten kun je snel omschakelen. Sommige cobots kunnen in minuten herbestemd worden.

Gripper en tooling, integratie-engineering, veiligheidskeuring, training van operators, onderhoud, en eventuele aanpassingen aan de werkplek (tafelversteviging, belichting).

Ja. Robot-as-a-Service (RaaS) en leasingformules zijn beschikbaar bij de meeste Belgische distributeurs. Dit verlaagt de instapdrempel voor kmo's aanzienlijk.

De prijs van een cobotproject verschilt omdat elke toepassing andere eisen stelt. Niet alleen de cobot zelf bepaalt de kost, maar ook laadvermogen, reikwijdte, aantal assen, grijper, sensoren, visiesysteem, software, integratie, veiligheid, training en onderhoud. Een eenvoudige palletiseertoepassing is bijvoorbeeld anders dan een cobot die verpakkingen vult, producten inspecteert of materiaal automatisch aanvoert. De juiste prijs hangt dus altijd af van het volledige project.

De terugverdientijd van robotautomatisatie hangt af van de investering, het aantal productie-uren, het aantal shifts, de huidige arbeidskost, de productiesnelheid, foutreductie, onderhoudskosten en de extra output die de robot mogelijk maakt. Een robot die in ploegendienst werkt, verdient zich sneller terug dan een robot die enkel in dagdienst draait. Daarnaast telt niet alleen arbeidsbesparing mee, maar ook minder fouten, hogere kwaliteit, minder stilstand en betere ergonomie.

Eerder verschuiven ze jobs: van repetitieve handelingen naar toezicht, programmering en kwaliteitscontrole. In krappe arbeidsmarkten lossen ze tekorten op.

Basisopleiding voor operators: 1-2 dagen. Programmeurs en technici: 3-5 dagen intensieve training. Complexere toepassingen vragen meer begeleiding bij de integrator.

Initieel is er soms weerstand. Betrokkenheid van operators bij de implementatie en duidelijke communicatie over de bedoeling verhogen de acceptatie sterk. Meestal willen ze niet terug naar de situatie zonder de cobot die helpt.

Een back-up van PLC-software en machineschema’s voorkomt dat je volledig afhankelijk blijft van de oorspronkelijke machinebouwer. Bij storingen, aanpassingen of uitbreidingen moet je de programmatie en schema’s kunnen raadplegen. Belangrijk is dat de back-up paswoordvrij is en dat je ook de bronbestanden van schema’s ontvangt, niet enkel pdf’s. Zo kunnen technici later sneller ingrijpen en blijft je installatie correct gedocumenteerd.

Automotive, elektronica, voeding, farmacie en medische hulpmiddelen zijn koplopers. Maar ook bouw, landbouw en logistiek adopteren cobots steeds meer.

In België zijn er KMO-portefeuille, VLAIO-steun, en Europese fondsen (bijv. Digital Innovation Hubs). Check ook de Flanders Make-ondersteuning voor maakbedrijven.

De globale markt groeit jaarlijks ca. 30-35% en werd in 2024 geschat op meer dan 1 miljard euro. Universal Robots blijft marktleider met ca. 60% aandeel.

Delta robots zijn de snelste industriele robots: tot 300 picks per minuut (5 picks/seconde). Versnellingen van 100-150 m/s² zijn gebruikelijk. Ze zijn aanzienlijk sneller dan arm-cobots.

Het werkvolume is een bolsegment onder de robot. Typisch bereik: diameter 600-1600 mm horizontaal, 100-400 mm verticaal. Buiten dit volume is geen beweging mogelijk.

Een delta robot is een parallelle robotstructuur met drie armen verbonden aan een gemeenschappelijk platform. De actuatoren zijn vast gemonteerd op de basis, wat resulteert in een zeer lage bewegende massa en uitzonderlijk hoge snelheid.

Standaard payloads liggen tussen 0,5 kg en 15 kg. Ze zijn geoptimaliseerd voor lichte, snelle taken. Zware varianten (tot 50 kg) bestaan maar zijn zeldzamer.

De meeste delta robots hebben 3 vrijheidsgraden (X, Y, Z). Met een vierde as kan ook rotatie om de verticale as worden toegevoegd - nuttig voor oriëntatie van producten bij verpakking.

Primair voor hoge-snelheids pick-and-place in voeding, farmacie, elektronica en verpakking. Typische producten: chocolade, pillen, chips, elektrische componenten, koekjes.

Beperkt. Door hun lage payload en specifiek werkvolume zijn ze minder geschikt voor complexe montage. Ze excelleren bij eenvoudige, repetitieve raapbewegingen.

Bijna altijd. Een transportband-tracking systeem (conveyor tracking) gecombineerd met een camera laat toe willekeurig geplaatste producten op een lopende band op te rapen.

Voedingsindustrie (chocolade, gebak, vlees), farmaceutische industrie (blisterverpakking, pillen), elektronica (SMD-plaatsing) en cosmetica (verpakking).

Ja. IP65/IP69K uitvoeringen zijn beschikbaar voor intense reiniging. Materialen als roestvrij staal en voedselveilig plastic zijn gangbaar in de voedingsindustrie.

Een delta robot kost typisch tussen 20.000 en 80.000 euro, afhankelijk van snelheid, payload en uitvoering. Volledige cellen met vision en transportband kosten 80.000-200.000 euro.

Delta robots zijn sneller maar hebben geen collaboratieve veiligheidsfuncties - ze vereisen altijd een veiligheidsomheining. Cobots werken naast mensen; delta robots niet. Delta robot kunnen snel lage gewichten handelen en cobot traag grotere gewichten tussen mensen.

ABB (IRB 360 FlexPicker), FANUC (M-1iA, M-3iA), Omron/Adept, Codian Robotics, Staubli en diverse Chinese fabrikanten (Epson, Han's Robot).

Ja, via recepten in de software. Van product wisselen gaat snel (seconden tot minuten), maar vereist aanpassing van grippergereedschap als de vormen sterk verschillen.

Bij 2-3 ploegen en hoge volumes typisch 1-2 jaar. De combinatie van hoge snelheid en 24/7 beschikbaarheid maakt delta robots economisch zeer aantrekkelijk bij continue productie.

Je kiest best voor een deltarobot wanneer snelheid, precisie en repetitieve pick-and-place taken centraal staan. Deltarobots zijn ideaal om lichte producten snel op te pakken, te sorteren, te verpakken of in trays te plaatsen. Ze worden vaak gebruikt in voeding en farmacie. Een klassieke robotarm is dan weer interessanter bij zwaardere producten, complexere bewegingen of toepassingen waar meer flexibiliteit in de beweging nodig is.